Handelingen 10:23-44 

1. De Heilige Geest geeft een doorbraak in Caesarea!

Amsterdam en Kampen. Twee volstrekt andere steden: qua omvang, qua allure. Amsterdam met ruim 860.000 inwoners. Kampen met 35.000 inwoners. Twee tegenpolen, op een klein uurtje rijden van elkaar. In ieder geval is dat het beeld dat een paar kennissen van mij uit Indonesië hebben. Amsterdam wordt gezien als Sodom en Gomorra, een stad waar ‘alles’ te koop is wat men begeert. Kampen wordt daarintegen gezien als een christelijke plaats. Zelfs zegt iemand dat Kampen eigenlijk een afkorting is van ‘KAMpung PENdeta’ (Predikantsdorp), omdat er vroeger twee theologische scholen waren in zo’n kleine stad. (Tegenwoordig blijft er een over).

Ook in de tijd van het Nieuwe Testament waren er in Israël twee tegenpolen: Jeruzalem en Caesarea (om precies te zijn ‘Caesarea aan Zee’). Jeruzalem is de stad van God, waar God woont in Zijn tempel. Nog steeds is Jeruzalem een bedevaartsoord voor veel gelovigen. Caesarea is een stad van Herodes de Grote, de koning in de tijd dat Jezus geboren werd, de koning die de kinderen in Bethlehem liet vermoorden. Herodes is een vazalkoning in dienst van de keizer. Dus wat deed Herodes? Van een klein stadje bouwde hij Caesarea tot een schitterende grote stad, vol pracht en praal, en met een wereldhaven erbij. Midden in de stad, precies tegenover de haven, stond een gigantische tempel ter ere van de keizer in Rome. Daar, in die tempel, werd de keizer als god vereerd. Dat deed Herodes om keizer Augustus te vriend te houden. Wat een tegenpolen. In Jeruzalem werd God aanbeden. In Caesarea werd keizer (een mens), aanbeden. 

En nu is de Heilige Geest uitgestort. Nadat Jezus naar de hemel is gevaren, heeft God Zijn Geest met kracht laten neerdalen in die eerste gemeente op de Pinksterdag.

Waar is dat gebeurd? In Jeruzalem! Maar daar, in Jeruzalem, zijn het alleen nog Joodse volgelingen van Jezus die de Heilige Geest ontvangen. Hier, in Handelingen 10, vindt de grote doorbraak plaats naar de niet-Joodse volkeren. En waar vindt de doorbraak van de Heilige Geest plaats? Je zou zeggen: in het hol van de leeuw: Caesarea, in de meest goddeloze plaats van heel Israël in die tijd. Juist daar waar alles draait om macht en om geld en om aanzien, juist daar breekt de Heilige Geest door, op een nieuwe manier, want hier gaat het niet om Joodse volgelingen van Jezus, nee, het gaat hier om Romeinen, om niet-Joden, die het Evangelie van Jezus Christus horen en die meteen worden vervuld door de Heilige Geest. Wat is dit zó verrassend!

Juist hier, in Caesarea, laat de Here God zien dat Hij alle macht heeft. Jezus heeft het gezegd: ‘Mij is gegeven álle macht in hemel en op aarde!’ Juist hier breekt de dijk, en stroomt het water van Gods Geest over Gods akkers. De Heilige Geest geeft een doorbraak in dat heidense Caesarea! Zo zien we dat er geen enkele plaats op aarde is buiten het werkterrein van de Heilige Geest. Er is geen enkele plaats die niet doorbroken kan worden door de Heilige Geest. De Heilige Geest werkt net zo krachtig hier in het seculiere Nederland en Europa, als in Afrika, Azië en Latijns Amerika.

Misschien is dat wel in je eigen leven gebeurd, zo’n plotselinge complete verandering! Misschien ook niet: misschien is de Heilige Geest je hele leven al aan het werk in je hart. Maar ook dát is een wonder: hoe God je geloof schenkt en het geloof in je hart bewaart.

De Heilige Geest is zó groot, zó machtig, Hij werkt waar Hij wil! En geen énkel mens is buiten zijn bereik! Denk aan je buren, denk aan je vrienden, denk aan je collega’s. Geloof je écht dat de Heilige Geest in hun hart kan werken? Bid je ook daarvoor?

Wij zijn allen gezonden om te getuigen van Jezus Christus.Zoals in het jaarthema van GKIN 2019: ‘Durf te getuigen van Jezus Christus, onze Heer’.

Wat de Heer van ons vraagt is: ‘Ga!’ Stel niet uit. Ga op weg door de kracht van de Heilige Geest. Wetende dat de Heilige Geest meer kan doen dan wij kunnen bedenken.

2. Wat vooraf ging: het voorbereidend werk van de Geest 

Dat zien wij terug in onze lezing. Daar in Caesarea, daar is wel wat vooraf gegaan aan dit moment. De Heilige Geest hééft al heel veel gedaan, veel vóórwerk. Hij heeft al gewerkt in Cornelius. Cornelius is een heel bijzonder mens. Een Romeins officier, en niet zómaar één, nee, hij behoort tot de ‘Italiaanse afdeling’, dat was een elitekorps. Hij is vanuit Italië gestationeerd in Caesarea, en dáár, in Caesarea, heeft hij de God van Israël leren kennen. Dat is op zich al een wonder, in die goddeloze stad, maar het is nog wonderlijker hóé hij zijn geloof beleeft. Cornelius is een man van gebed. Hij vertelt dat hij aan het vasten was toen hij het visioen kreeg. Hij geeft veel weg aan goede doelen. En hij heeft zóveel uitstraling, dat zijn hele ‘huis’ samen mét hem gelooft in de God van Israël.

De Heilige Geest is in Cornelius al een hele tijd bezig met Zijn werk, Zijn voorbereidende werk. Cornelius wéét wel over Jezus (zie vers 37), maar hij gelooft nog niet in Jezus. En toch is de Heilige Geest al wel in hem aan het werk, volop! Als je zo kijkt naar de mensen om je heen, dan zie je nóg meer van God dan je eerder al zag. En zijn er allerlei mensen die Jezus al wel kennen als historische figuur of als profeet Isa, maar nog niet kennen als hun Verlosser, en in wie tóch de Heilige Geest al zó mooi aan het werk is. Mensen die bidden, mensen die geven, mensen die misschien wel vasten. We mogen blijven bidden dat God dóórwerkt! Onderschat nooit wat de Heilige Geest al aan het doen is!  

Persoonlijk heb ik dit meegemaakt toen ik twee keer doop in bijzondere omstandigheid (aan zieken) bediende. Ik was al voorbereid om zoveel vragen of zelfs bezwaren te horen en zou proberen die te beantwoorden. Maar dat bleek in die beide keren niet het geval. De beide personen gaven direct te kennen, vol overgave, dat ze gedoopt wilden worden. De Heilige Geest bleek al lang aan het werk in hun harten: voorbereidend werk. Bij de ene door de vrouw en bij de ander door de schoonzus.

3. Als mensen naar het Woord luisteren, komt de doorbraak

Maar tegelijkertijd zie je hier de doorbraak komen als Petrus over Jezus gaat vertellen. Dán gebeurt het! Petrus houdt zijn toespraak, vanaf vers 34, en hij eindigt in vers 43 met deze woorden: ‘Van Hem getuigen alle profeten dat iedereen die in Hem gelooft door zijn naam ​vergeving​ van ​zonden​ krijgt.

Dat is waar het om draait, dat je het Woord hoort, het Woord over vergeving van je zonden als je gelooft in Jezus.En als dat Woord klinkt en de Geest heeft Zijn voorbereidende werk gedaan, dan opeens lijkt het of alle sluizen opengaan en vloeit de Geest door je hele leven heen. 

Op 29 mei j.l. heb ik samen met vier andere vertegenwoordigers van GKIN de Nationale Synode in Dordrecht bijgewoond die de eenheid van christenen beoogt, waarin de GKIN ook samen met andere 40 kerkgenootschappen ‘de verklaring van verbondenheid’ tekende.

In verschillende toespraken kwamen o.a. ter sprake over het belang van nieuwe vormen van kerk-zijn, en de zeer belangrijke rol van de migranten en internationale kerken in Nederland. Dat geldt dus ook voor ons GKIN. Ik ben vooral onder de indruk van een spreker die de nadruk legt op het belang dat wij terug moeten gaan naar de basis, namelijk de Bijbel. De Bijbel moet centraal staan.

Denk dus nooit dat je wel buiten de Bijbel om kunt. God Zelf heeft Cornelius naar Petrus toe geleid, en als Petrus het Woord spreekt, als hij over Jezus vertelt, en als mensen dat Woord hóren, als zij zich daarvoor ópenstellen, dán opeens valt de Heilige Geest op hen. Hoe meer jij je openstelt voor het Woord van God, hoe meer de Heilige Geest Zijn werk in jou kan doen. Daarom is het belangrijk dat wij de Bijbel steeds beter leren kennen: door elke dag de Bijbel te lezen, Bijbelstudies en toerustingen bij te wonen.

Cornelius, hij heeft heel zijn familie uitgenodigd, en ook zijn beste vrienden, daar in zijn huis in Caesarea om het Woord van God te horen. Laten we dit ook doen: mensen uitnodigen om naar de kerk te komen! Neem minstens 1 persoon mee dit jaar naar de kerk! Dat mensen het Woord van God horen en door de Heilige Geest worden aangeraakt, vervuld.

4. Zending is grens verleggen: stap uit je comfortzone

Voordat Petrus getuigt over Jezus aan Cornelius, moest er ook eerst iets gebeuren in Petrus. Als Jood ging hij namelijk niet om met Cornelius (de niet-Joden). Omgaan met de niet-Joden was onrein. Precies zoals de Joden ook geen onreine dieren mochten eten (Leviticus 11). Maar God gaf Petrus een visioen en zei: ‘Wat God ​rein​ noemt, mag jij niet ​onrein​ vinden.’ (Handelingen 10:15). Zending is grens verleggen.

Soms maken we zelf de grenzen: grenzen van onze vooroordelen of wat wij onmogelijk achten. Enkele voorbeelden:

  • Aan die en die durf ik wel mijn geloof te delen, maar aan de anderen niet.
  • Ik ga alleen om met mensen van dezelfde afkomst.
  • Getuigen is alleen bedoeld voor zendelingen, predikanten of mensen met theologische achtergrond, en niet voor mij.
  • De Geest werkt alleen in de kerk en niet op andere levensterreinen in de maatschappij.

Binnen die grenzen voel je je veilig. Comfort zone heet dat tegenwoordig.

Maar Jezus zegt in Handelingen 1:8 ‘Maar wanneer de ​Heilige​ Geest​ over jullie komt, zullen jullie kracht ontvangen en van Mij getuigen in ​Jeruzalem, in heel Judea en Samaria, tot aan de uiteinden van de aarde.’ Jeruzalem is de woonplaats van de leerlingen. Judea is de provincie. Samaria is buurland. Het gaat dus steeds verder in het getuigen. Net als de leerlingen zijn wij ook gezonden om te getuigen van Jezus Christus. Waar? Wij kunnen dit vertalen: getuigen begint thuis, in je familiekring, vriendenkring, buurt, en steeds verder. Grens verleggen. Stap uit je comfortzone!

Geliefde gemeente. Wij zijn samen gezonden om te getuigen van Jezus Christus onze Heer. Niet door onze eigen kracht, maar door de kracht van de Heilige Geest. De Heilige Geest die voorbereidend werk doet en doorbraak geeft als het Woord centraal staat. Wat God van ons vraagt is: ga op weg en verleg je grenzen.

 

Net als de tekst uit Opwekking 167 ‘Samen in de naam van Jezus’:

't Werk van God is niet te keren

omdat Hij er over waakt,

en de Geest doorbreekt de grenzen

die door mensen zijn gemaakt.

 

Verdiepingsvragen

  1. ‘In Caesarea heeft in feite de tweede Pinksterdag plaatsgevonden bij de de niet-Joodse volkeren.’ Kunt u dat uitleggen? Wat betekent dit voor de zendingsgeschiedenis?
  2. Hoe werkt de Heilige Geest in uw leven? Heeft de Heilige Geest een plotselinge complete verandering teweeggebracht? Of werkt de Heilige Geest geleidelijk in uw leven? In welk opzicht verlangt u naar meer levensverandering in uw leven?
  3. Bidt u met regelmaat dat de Heilige Geest werkt in het hart van uw familie of vrienden die nog niet in de Here Jezus geloven? Getuigt u ook met woorden en daden aan hen? Kunt u meer hierover vertellen?
  4. Kunt u een voorbeeld geven van het voorbereidend werk van de Geest in het harten van mensen? Waarom moet het voorbereidend werk gevolgd worden door het Woord van God (over vergeving van zonden in Jezus Christus)? Wat is het verband tussen het Woord van God en het werk van de Heilige Geest?
  5. Ondervindt u belemmeringen om te getuigen? Het jaarthema van GKIN 2019 luidt: ‘Durf te getuigen van Jezus Christus, onze Heer’. Hoe wordt u aangespoord om te getuigen van Jezus? Welke toerusting hebben we hiervoor nodig als gemeente?
  6. Zending is grens verleggen. Volgt u de ontwikkeling van zendingswerk wereldwijd? Op welke wijze kunt u betrokken raken in zendingswerk?