Genesis 1:26-31

Gemeente van onze Heer Jezus Christus,

In deze laatste twee weken heeft u, gemeente, reeds twee preken uit de prekenserie gehoord.  Het thema van de derde preek uit de prekenserie vandaag is “Groeien tot een discipel die zorgt voor de schepping”. Deze prekenserie is de uitwerking van het jaarthema GKIN 2018 “Samen groeien als discipelen van Jezus Christus”.

Wellicht vraagt u zich af: Wat heeft discipelschap met de schepping te maken? Wat zegt de Bijbel hierover? En wat kan GKIN als kerk doen als het gaat om zorg voor de schepping. Wat kunnen wij, discipelen van Jezus Christus, een bijdrage leveren aan de zorg voor de schepping? Laten wij kijken naar het boek Genesis.

Als u goed leest ziet u dat er twee scheppingsverhalen zijn. Het eerste verhaal staat in Genesis 1:1 tot en met Genesis 2:4a, en is geschreven door een priestergroep in de 5e eeuw voor Christus. De taak van de mens volgens dit verhaal is de aarde onder gezag brengen en te heersen over alle dieren. De termen die worden gebruikt zijn “onder gezag brengen” en “heersen” (Gen 1:28).

Het tweede verhaal staat in Genesis 2:4b-25, en is geschreven door de Yahwist groep vier eeuwen voor het eerste verhaal. De taak van de mens volgens het tweede verhaal is “bewerken en erover waken” (Gen.2:15). In het Hebreeuws worden de volgende woorden gebruikt:“abad”betekent dienen en “syamar”betekent conserveren.

Van deze twee verhalen kan worden gezegd dat de taak die God de mensheeft gegeven het volgende bevat:

(a) de taak om over de aarde en alles wat daarin iste heersenen onder gezag brengen, bewerken en er over waken. Dit betekent regeren, exploiteren, beheren, behoudenen beschermen.

(b) wees vruchtbaar en word talrijk,  bevolk de aarde.

(c) en ten aanzien van dit alles bovengenoemde is het ook de bedoeling van God dat de mens - in al zijn plichten - God aanbidt, God verheerlijkt die hem heeft geschapen en hem alles heeft verleend datop aarde is (het universum) voor het welzijn / geluk.

 

Johannes Calvijn schrijft in zijn commentaar op Genesis 2:15: wij mogen een vruchtbaar en matig gebruik maken van wat God ons ter hand stelt. We moeten toezien dat de grond niet door zorgeloosheid uitgeput raakt. We moeten ons erop toeleggen de grond aan de nakomelingen over te leveren, zoals wij die hebben ontvangen, of deze zelfs nog beter bebouwende. Hoe scherp heeft Calvijn de opdracht gezien en hoe actueel is zijn uitleg nog in onze dagen.

Dat is dus de taak en verantwoordelijkheid van de mens, zowel in horizontale relaties, waarin onder meer menselijke relaties en relatie van de mensmet het universum en andere wezens als integraal onderdeel van de mens,en in de verticale relatie, de relatie tussen de mens en God als verantwoordelijke relatievan de mens tegenover God.

Psalm 24:1, een belijdenis van de Psalmist zoals onze aanvangstekst, zegt:  “van de Heer is de aarde en alles wat daar leeft, de wereld en wie haar bewonen”.  Vanuit deze teksten, Genesis en Psalm leren wij dat de zorg voor de aarde, de zorg voor het milieu, hoort bij de kern van het christelijk geloof.

Wij zijn verbonden met de wereld, de aarde en de natuur. Wij hebben invloed op de aarde en de aarde op ons.En als het gaat om verlossing door Christus,gaat het ook over de aardezoals staat in Romeinen 8:19-21.Deze tekst hebben we gelezen in de tekst van levensvernieuwing.

 

De Heer plaatst ons op de aarde, in de natuur zodat wij samen mogen leven met de natuur. Je zou kunnen zeggen, de natuur is onze vriend, niet ons eigendom maar eigendom van de Heer. Hoe ga je om met wat niet van jou is? Het is Gods eigendom.Lao Tsu, een Chinese filosoof vraagt de mensheidom vriendschap te hebben met de natuur. In het boek ‘Tao Te Ching’ rond 550 voor Christus schreef hij:

Denk je dat je in staat bentover de natuur te heersen en deze onder je gezag te brengen? 

Ik denk dat het niet verstandig is. 

Omdat de natuur heilig is.

Je kan ze niet kaal maken.

Als je probeert de natuur te veranderen, zal hij worden beschadigd. 

Als je probeert de natuur te beheersen, zou hij weglopen. 

Als je probeert de natuur te verstoren, zou hij woedend zijn.

 

Deze woorden leiden heel duidelijk tot verschillende rampen in deze wereld vanwege de houding van mensen tegenover de aarde. Ik moet ook denken aan het lied van Ebiet G. Ade: ‘Berita Kepada Kawan’ in 1979 in verband met de uitbarsting van Sinila's giftige krater in Dieng, Midden-Java op 20 februari 1979. Aan het einde van dit lied staat: "Misschien wordt God het beu om ons gedrag te zien / wie altijd fouten maken en trots zijn op onze zonden / of de natuur is terughoudend om vrienden met ons te maken / Laten we het wuivende gras vragen". Hij nodigt ons uit om na te denken over wat we de natuur hebben aangedaan zodat de natuur terughoudend is om vrienden te maken met mensen. Omdat de tekst als succesvol wordt beschouwd en de empathie vertegenwoordigt, werd dit lied steeds gespeeld als een natuurramp zich had voorgedaan. Ik denk dat mensen van mijn generatie uit Indonesië dit lied wel kennen: Laten wij de laatste regels samen zingen:

 

Broeders en zusters,

U hoort en u volgt vele berichten over de voortdurende snelle groei van de wereldbevolking, de uitputting van de natuurlijke hulpbronnen, waar laten we het afval, de klimaatverandering, ook wel het klimaatprobleem genoemd.Er is het probleem van CO2, waardoor de aarde warmer wordt.Er is het probleem van plastic,dat overal in de natuur rondzwerft, maar niet afgebroken wordt. En zo zijn er nog wel meer problemen.Waar het steeds op neerkomt:we gebruiken de aarde als een enorme voorraadkast, waaruit we zoveel mogelijk naar onszelf toeschuiven.

Wat zullen wij vervolgens moeten doen als christenen? Welke zorg voor de schepping kunnen of moeten wij doen als discipelen van Jezus Christus? Als individu kun je de grote milieuproblemen niet oplossen. Maar we kunnen ons samen wel inzetten voor een samenleving waarin de zorg voor de schepping hoger op de agenda komt.Weet u wat A Rocha is?

A Rocha is een internationale beweging van christenen die vanuit hun geloof zorgen voor Gods schepping. In Nederland adopteren lokale A Rocha-groepen natuurgebieden. Daar werken zij als natuurbeheerder.Ook organiseren ze activiteiten gericht op natuurbeleving en verwondering. ‘Hart voor de schepping’ is een programma van A Rocha, in samenwerking met Micha Nederland en de Groene Kerken.

Er zijn wat praktische tipsvan Chris Wright, een Anglicaans oudtestamenticus, hoe je meer voor het milieu kunt doen. Hij droomde ervan dat christenen die om de schepping geven hun verantwoordelijkheid voor de leefomgeving zeer serieus gaan nemen:

- Ze kiezen waar mogelijk voor duurzame energie.

- Ze doen apparaten uit wanneer ze deze niet nodig hebben.

- Ze kopen hun eten, spullen en diensten als het maar enigszins mogelijk is bij bedrijven die ethisch verantwoord ondernemen en milieuvriendelijk produceren.

- Ze worden lid van een organisatie die de natuur beschermt.

- Ze verbruiken niet te veel, verkwisten zo min mogelijk en recyclen zo veel mogelijk.

 

Een ander voorbeeld is zoals ik ergens heb gelezen over een christen tevens een milieu activist die:

- vrij fanatiek tijdens haar vakantie, plastic afval opruimt,

- weigert voor half oktober de centrale verwarming aan te zetten,

- probeerttwee minuten korter te douchen,

- in haar eigen dorp alles zoveel mogelijk op de fiets doet,

- en al een paar maanden wat minder vleeseet.

 

Wat zou u zelf willen of kunnen doen als het gaat om de zorg voor de schepping?

Alle praktische tips zijn natuurlijk goed maar ik denk dat we eerst iets anders nodig hebben: dat we ervan overtuigd raken dat de aarde belangrijk is, en dat goed voor de aarde zorgen alles te maken heeft met het hart van het christelijk geloof.

Laat de overtuiging dus groeien dat het christelijk geloof alles te maken heeft met hoe je met de aarde omgaat. Leer naar de aarde te kijken als Gods aarde. Kijk zo deze week eens om je heen: alles wat je ziet, ruikt, proeft, hoort of voelt, het is allemaal van God!

Als je zo naar de wereld leert te kijken, van de aarde houdt omdat God van de aarde houdt, dan wordt het iets gewoons om rekening te houden met het milieu. Om niet te nemen van de aarde wat je krijgen kunt, maar om je zorg aan de aarde te geven. Dan is het milieu niet iets waar je ook nog wat mee moet, maar doet het gewoon mee in je keuzes. Ik denk dat dat al heel wat is.

God zegene ons allen om nog bewuster te leven met de aarde, milieu en de natuur zodat wij, discipelen van Jezus Christus zorg mogen dragen voor de schepping die van God is.

 

Verdiepingsvragen:

  1. De wereld en alles wat er in zit is Gods schepping die aan ons mens is toevertrouwd. What is onze eigen verantwoordelijkheid?
  2. Hoe bewuster bent u in uw relatie met de schepping? Hoe merkt u het in uw leven?
  3. Wat zou u zelf willen of kunnen doen als het gaat om de zorg voor de schepping?