Preek op zondag 9 Januari 2011
GKIN Regio Den Haag
 
1 Korintiërs 2:1-12

Mothman Prophecies is een film, die in 2002 verscheen. Dit is een verfilming van een roman. Mothman is een onbekende wezen die een grote ramp kan voorspellen. John Klein, een journalist gespeeld door Richard Gere, is geobsedeerd om over dit wezen te schrijven. Er is een dialoog, die in mijn herinnering bij is gebleven. Op een gegeven moment vraagt John Klein aan zijn vriend, waarom legt Mothman het niet uit en niet het vooraf aan de mensen meedeelt over de grote ramp die geschieden zal. Zijn vriend antwoordt, “Kun je over jezelf vertellen aan deze passerende kakkerlak? Je hoeft het niet te vertellen, omdat hij je uitleg nooit zal begrijpen, want de kennis van deze kakkerlak is begrensd om je te begrijpen. Zo ook zijn de gevoelens van Mothman tegenover ons”.

Geliefde broeders en zusters,

Vandaag zullen we het hebben over Gods wijsheid en hoe wij Gods wijsheid kunnen begrijpen en doorgronden in ons leven. Het verhaal van de journalist die Mothman probeert te begrijpen is niet hetzelfde als het verhaal van de mens om God te doorgronden, maar er zijn wel een aantal overeenkomsten. Kunnen we dan God vragen over Zijn plan in ons leven, als ons verstand begrensd is net als dat van de kakkerlak?

Gods woord van vandaag spreekt over de ware wijsheid, en het verschil tussen de Goddelijke wijsheid en de menselijke wijsheid. Sophia, wijsheid, is ‘broad and full of intelligence, acquired by acuteness and experience... knowledge of what is true or right coupled with just judgment as to action.“ Wijsheid is niet alleen maar kennis maar ook iets die verworven is door ervaring, het vermogen om een situatie te beoordelen, en ook opgevolg wordt door passende maatregel. Wijsheid was ook wat Salomo vroeg toen hij één ding aan God mocht vragen. Wijsheid is een vaardigheid die niet iedereen kan beheersen.

Door het debat over wijsheid was de gemeente in Korinte verdeeld. Er heerste een onenigheid binnen de gemeente in Korinte over welke gemeentegroep rechtvaardiger was en wijsheid bezat. Zij voeren ook een onderling debat tussen de Joden en de Grieken die Christen waren geworden. Volgens de Joden bezaten ze meer wijsheid dan de Grieken omdat ze uitverkoren volk waren.

Paulus schreef deze brief om hen te vermanen dat een mens door God geroepen is niet door de wijsheid gebaseerd op menselijke maatstaf. Paulus vermaande hen dat “wat in de ogen van de wereld onbeduidend is en wordt veracht, wat niets is, heeft God uitgekozen om wat wél iets is teniet te doen. Zo kan geen mens zich tegenover God op iets beroemen (1 Korintiërs 1: 28-29)

Eigenlijk wanneer er scheuring is ontstaan bij het bepalen wie meer wijsheid bezit, is dit al in strijd met de wijsheid zelf. Het moet zo zijn, dat beide groeperingen die beweren wijsheid te bezitten, juist moeten inzien dat ruziën een bewijs van gebrek aan wijsheid is. Een dergelijke ruzie als deze gebeurt blijkbaar tot de dag van vandaag. Velen raken in conflict omdat ze zichzelf meer wijsheid denken te bezitten dan de anderen.

Er is één vermaning die Paulus wil overbrengen aan de gemeente die met dit probleem te kampen krijgt. Paulus wil graag mensen gaan onderwijzen om meer op God te steunen en de wijsheid van God het roer te laten overnemen en te laten overheersen. De menselijke wijsheid is niets in vergelijking tot de Goddelijke wijsheid. Paulus benadrukte dat hij naar de gemeente in Korinte kwam niet met wijsheid, maar “met de overtuiging van de kracht van de Geest, opdat uw geloof niet op menselijke wijsheid steunt, maar op Gods kracht (1 Korintiërs 2: 4-5).” De kern is dat Paulus ons graag ziet, dat wij op Gods kracht steunen.

Een vraag voor ons is inderdaad hoe kunnen we Gods wijsheid zien? Net als de film Mothman Prophecy, hoe kunnen we iets herkennen als een wijsheid of dwaasheid. Hoe kunnen we Gods denkwijze doorgronden wanneer we zelfs de denkwijze van onze partner niet volledig kunnen begrijpen? Of het hoeft niet eens Gods wijsheid te zijn, hoe kunnen we weten dat iemand wijzer is dan de andere? Of, hoe weet u dat u zelf wijs bent?

We komen straks op dit punt terug.

Broeders en zusters, een conflict gebeurt, niet omdat iemand wijzer is dan de andere. Neen. Wijsheid van iedere mens kan verschillend zijn. Een conflict gebeurt wanneer een wijze persoon zichzelf acht dichter bij God te zijn, of meer dienstbaar voor God te zijn, en vervolgens de andere die in zijn bewering geen wijsheid bezit, minacht.

Dit gebeurt wanneer wij op de menselijke wijsheid vertrouwen. Wanneer een mens op zijn eigen wijsheid vertrouwt, en dit met Gods wijsheid vergelijkt, dan kan een mens dwalen en de andere laten dwalen. Wie is de mens dat wij Gods wil kunnen weten? De situatie wordt nog ingewikkelder wanneer iemand met volle autoriteit zegt dat hij God vertegenwoordigt en dat zijn woorden Gods woorden zijn. We hebben in de geschiedenis al gezien dat vele sekten claimden dat zij een directe opdracht van God kregen om al hun rijkdom te verkopen; dit aan hun leider te geven; zelfs massaal zelfmoord te plegen. Hoe kunnen we Gods wijsheid zien?

Ik zeg niet dat God niet tot ons kan spreken. Gods woord zegt dat we Gods macht kunnen begrijpen door Gods Geest.

Ik verbeeld me, misschien dat het gemakkelijker is als God tot ons spreekt net als God tot de mensen in de oude tijd richtte: langs de brandende struiken (net als Mozes), via de engelen, of via de wolkkolom en vuurzuil. Of misschien zijn de mensen nu al te sceptisch waardoor welk teken dan ook dat God aan ons zou geven slechts als een natuurverschijnsel of het resultaat van technologische manipulatie gezien zou worden. De menselijke wijsheid belemmert ons om Gods wijsheid te kunnen zien.

De mens gelooft niet meer in Gods wijsheid juist door de menselijke wijsheid. Want door op eigen wijsheid te steunen, denken wij dat wat buiten de menselijke wijsheid gebeurt, geen waar gebeurd is of slechts een illusie is.

Velen geloven niet meer in God want voor hen is lijden iets dat dwaas is. Als God bestaat, en God goed en liefdevol is, waarom laat God het toe dat mensen die Hij liefheeft lijden? Iemand raakt zich van God verwijderd wanneer niemand een goed antwoord op deze vraag kan geven. De menselijke wijsheid belemmert ons om Gods plan in te zien dat we inderdaad niet kunnen begrijpen behalve door het geloof. De menselijke wijsheid belemmert ons in te kunnen zien van Gods uitzonderlijke nabijheid in ons leven tot nu toe. Wanneer iets vreselijks gebeurt vragen we onszelf waar God is. Wanneer iets goeds gebeurt zeggen we niet dat God daar is. Dit betekent dat onze wijsheid begrensd is tot zaken die we graag geloven of zien. De menselijke wijsheid is beperkt. Dit is het gevaar dat Paulus zag, die de scheuring in de gemeente kan veroorzaken.

Als het zo is, wat is dan de boodschap van Paulus voor ons leven?

Ten eerste, steun op Gods kracht en niet op de menselijke wijsheid. Hoe kunnen we Gods wijsheid ontvangen?

Ten tweede, Paulus legde deze logica uit: we kunnen alleen Gods wijsheid ontvangen wanneer we Gods Geest toelaten om in ons leven te komen. Er is niets die Gods wijsheid beter kent dan Gods geest zelf.

Daarom als we Gods Geest uitnodigen om bij ons binnen te komen, nodigen we ook Gods wijsheid uit om ons leven te regeren.

”Ik heb God al ontvangen, maar ik weet nog niet wat Gods bedoeling is in mijn leven. Ik kan Gods wijsheid in mijn leven niet herkennen.”

Broeders en zusters, als laatste wat we nodig hebben is een oefening in het luisteren naar Gods wil in ons leven. Luisteren vraagt een bijzondere vaardigheid.

Hoe kunnen we Gods wil herkennen als we bezig zijn met onszelf, met ons werk, met allerlei dingen om ons heen. De wereld is een rumoerige plek, een drukte van jewelste. Hoe kunnen we dan naar Gods wijsheid luisteren? Hoe kunt u luisteren naar een leraar die uw vraag in de klas probeert te beantwoorden, als u zelf bezig bent met praten of in slaap valt tijdens het luisteren van zijn uitleg?

Er is een waar gebeurd verhaal dat ik las. Een groep mensen was bezig ijs met stro te bedekken. De verzamelde ijsblokken in deze opslag werden gebruikt als een middel om voedsel te bewaren toen de koelkast nog niet uitgevonden was. Een medewerker verloor zijn horloge, en dat horloge erfde hij van zijn overleden opa. Ongeveer 10 mensen hielpen hem het horloge te vinden in het magazijn vol met stro en ijs. Na enkele uren gaven ze het op. Een kleine jongen zei dat hij het horloge voor hen zou zoeken. Hij vroeg iedereen het magazijn te verlaten en de deur van het magazijn te sluiten. Na 5 minuten slaagde die jongen erin het horloge te vinden. De mensen vroegen hem hoe hij het deed. Hij zei, “Ik bleef alleen maar stil en luisterde heel goed, en ik kon het vinden.”

Wanneer u nog steeds antwoord zoekt op uw vragen, probeer dan stil te zijn, luister naar de wijsheid die God in uw leven aanwijst, en voer het uit.

Amen.