Schriftlezing: 2 Korintiërs 9:6-15
 
Geliefde broeders en zusters in de Here Jezus,
 
Gelukkig nieuwjaar voor ons allemaal. Wij zijn dankbaar dat wij het jaar 2012 in mogen gaan. Er is wel een vraag: Wat maakt de jaarwisseling of het vieren van het nieuwjaar zo bijzonder? Zodanig dat er veel manieren zijn waarop mensen de jaarwisseling verwelkomen en nieuwjaar vieren.
 
Ik herinner me, dat de meeste mensen in Sydney, Australië, de jaarwisseling en het nieuwjaar vierden door samen te komen rond de haven van Sydney en het Opera House om te genieten van een spectaculaire vuurwerkshow. Dit is een van de mooiste vuurwerkshows ter wereld. Dan, enkele ogenblikken voor twaalf uur 's avonds, begonnen mensen de seconden tot de jaarwisseling af te tellen. Vervolgens feliciteerde en omhelste men elkaar dan. Wie dan ook, het was onmogelijk dit te weigeren! Het is niet vreemd, dat veel Indonesische studenten die nog vrijgezel waren, ervoor kozen om om twaalf uur 's avonds dicht bij mooie meisjes te gaan staan. Broeders en zusters, u begrijpt vast de reden daarvan wel...
 
Als we kijken naar Indonesië is het weer anders, in de meeste grote steden wordt de jaarwisseling en het nieuwjaar met een rondje door de stad in een auto of truck gevierd, waarbij op trompetten wordt geblazen. En dan Nederland, hier verwelkomt men de jaarwisseling met vuurwerkspektakels. Dit is al traditie geworden. Ondanks het feit dat er ieder jaar veel slachtoffers vallen en er veel geld wordt verspild. En op 1 januari gaan veel mensen naar Scheveningen om samen te zwemmen terwijl het buiten heel koud is. Daarna genieten ze van hete soep.
 
In onze familie is er misschien een gewoonte of traditie om de jaarwisseling te verwelkomen en het nieuwe jaar te vieren. In het huis van mijn schoonouders is er gewoonlijk een bijzonder menu dat ieder jaar hetzelfde is, al sinds de tijd van de opa en oma van Santi, namelijk nasi begana, mie kangkung en gebakken cempedak.
 
Ik herinner me nog een ervaring, toen ik nog klein was, ongeveer 7-8 jaar oud. Ik keek er toen erg naar uit om het nieuwe jaar te vieren. In die tijd woonden wij in het wooncomplex Jati Petamburan in Jakarta. Toen het nieuwe jaar op 1 januari begon, kwamen wij, de kinderen van het wooncomplex, 's ochtends vroeg al met nette kleren en nieuwe schoenen aan samen, om bij de huizen langs te gaan en gelukkig nieuwjaar te wensen. “Gelukkig nieuwjaar, tante...” Dan kreeg ieder van ons een “angpao”, een kleine rode enveloppe met geld. Wij waren daar heel blij mee, want op nieuwjaarsdag kregen wij veel van die angpao's. Waarschijnlijk is dit gebruik overgenomen van de traditie van het Chinese nieuwjaar. Dan geven ouders meestal deze angpao aan kinderen en jongeren.
 
Welnu broeders en zusters, wat vieren wij nu werkelijk met nieuwjaar? Als wij een verjaardag vieren, vieren wij de dag waarop wij geboren zijn. Zo is het ook met Kerst, het is duidelijk dat wij dan de geboortedag of de komst van de Here Jezus in de wereld vieren. Maar met nieuwjaar, wat willen wij dan eigenlijk vieren? Is het dan niet enkel maar de wisseling van de datum, maand en jaar?
 
In de krant “Kompas” is er ooit een artikel verschenen over de jaarwisseling of het nieuwjaar, geschreven door een professor in de vrouwenstudies, mevrouw Karlinah Supeli. In dat artikel vertelde mevrouw Karlinah ook hoe de gangbare jaartelling ingesteld is door Paus Gregorius XIII, in het jaar 1582. Op een gegeven moment wilde paus Gregorius XIII weten, of er tijd “kwijt zou raken” als hij de datum van 4 oktober ineens zou laten volgen door 15 oktober. Wat zou dan de uitkomst zijn van dit experiment? Het bleek, dat er geen tijd “kwijt zou raken” of “gestolen” zou worden als gevolg van deze wijziging. De verandering van 31 december tot 1 januari is in feite hetzelfde als de verandering van 1 januari tot 2 januari, het verschil is slechts een dag. Tot slot merkte Prof. Karlinah op, dat de gewoonte of traditie die door mensen in diverse landen wordt nagevolgd om de jaarwisseling of het nieuwjaar te verwelkomen alleen maar een “ritueel van lawaai (drukte)” is die verder totaal geen speciale betekenis heeft.
 
Geliefde broeders en zusters in de Here Jezus,
 
Hoewel het nieuwjaar enkel en alleen een jaarwisseling is die is gebaseerd op de berekeningen van gewone mensen, vormt dit moment toch ook een bijzonder moment voor ons gelovigen. Ons leven is als een reis. Het nieuwjaar is een moment waarop wij even stilstaan om terug te kijken naar de weg die wij al hebben afgelegd, en dan vervolgens ook naar voren te kijken naar de levensweg die God ons nog zal toevertrouwen. Terwijl wij hier zo bij stilstaan, kijken wij ook naar boven, dankend voor de leiding van God in het jaar dat achter ons ligt en vragen wij om zijn zegen over het komende jaar. Daarom is het nieuwjaar niet alleen maar een ritueel en een menselijke traditie, maar richten wij ons juist op God, de bron en eigenaar van ons leven. In het kader van de verwelkoming van het nieuwe jaar voeren wij sinds het begin van het jaar 2010 het aanbieden van de eerstelingen uit. Iedere eerste zondagsdienst aan het begin van het nieuwe jaar, in alle regio's van GKIN, worden de eerstelingen aangeboden. Waarom bieden wij de eerstelingen aan? Is het aanbieden van de eerstelingen niet net zoiets als de collecte die wij geven tijdens de diensten van gewone weken?
 
Broeders en zusters, dit aanbieden van de eerstelingen heeft een sterke theologische basis sinds de tijd van het Oude Testament. In die tijd was het al een ritueel geworden bij het volk van Israël om de eerste opbrengsten van hun oogst naar de Tempel te brengen als uitdrukking van de dank voor de daden van God, die hun van de slavernij in Egypte had bevrijd.
 
Op dit moment brengen zowel kerken in Indonesië als in Nederland ook hun eerstelingen een keer per jaar, hoewel het tijdstip van de uitvoering hiervan wel verschillend is. Het aanbieden van de eerstelingen op dit moment wordt gezien als de uitdrukking van dank voor de zegen en de voorzienigheid van God in ons leven. Wij zijn ervan overtuigd, dat alles dat wij bezitten, zelfs ons leven, afkomstig is van God.
 
Wij zijn ook dankbaar voor de redding die God ons heeft gebracht door de Here Jezus zelf. God heeft ons het allerbeste gegeven, namelijk zijn eniggeboren Zoon die in de wereld kwam om de mensen te redden van de slavernij en het oordeel over de zonde. Daarom kwam Jezus naar de wereld in de gedaante van een mens, leed hij en stierf hij aan het kruis. Dit was werkelijk een zeer waardevol offer waarvan de waarde onbetaalbaar is. Mensen zullen nooit in staat zijn te betalen voor de redding die God ons heeft gegeven. Waarom is het brengen van de eerstelingen in GKIN, wat plaatsvindt tijdens de eerste dienst aan het begin van het nieuwe jaar? Omdat de dienst aan het begin van het nieuwe jaar een geschikt en mooi moment is om dank te brengen voor de zorg en bescherming van God in het afgelopen jaar en tevens om te danken voor de gelegenheid die God geeft om het nieuwe jaar in te gaan. Wij vangen het nieuwe jaar met dankzegging aan. Dit gevoel van dankbaarheid dat wij hebben wordt uitgedrukt door het brengen van de eerstelingen.
 
Het brengen van de eerstelingen is het eerste offer dat wij brengen in het nieuwe jaar. God heeft ons namelijk het allerbeste gegeven, wij streven er dan ook naar het allerbeste te geven en niet van wat ervan overblijft. De Heer zelf is in de wereld gekomen om zijn leven aan ons te geven. Vandaar ook dat ieder van ons straks naar voren zal komen om de eerstelingen te geven, als symbool dat wij dit op persoonlijke wijze aan de Here God aanbieden. Als christenen moeten wij weten waarom wij de eerstelingen of andere giften tijdens de dienst brengen. Is dat wat wij aanbieden wel op basis van de juiste motivatie? Niet de reden van het geven. Het lijkt erop dat het geven een eenvoudige zaak is, in wezen is het zo dat, zolang wij kunnen geven, dit wel goed is. Eigenlijk, als we eerlijk zijn, is het juist heel moeilijk te geven met de juiste motivatie. Waarom? Omdat deze daad van het geven eenvoudig verschuift naar een wezenlijk ander soort daad. Bijvoorbeeld, als wij iets aan andere mensen geven. Natuurlijk denken wij dat dat een goede daad is, nietwaar? Maar als wij eerlijk zijn tegenover onszelf of onze motivatie om te geven bezien, is het werkelijk oprecht zo dat wij willen geven? Niet per se. Het kan wel zo zijn, dat we geven omdat wij teveel hebben of omdat wij iets al niet meer nodig hebben. In werkelijkheid is het dan zo, dat wij ons van spullen willen ontdoen.
 
Broeders en zusters, het geven kan ook aan voorwaarden worden verbonden. Bijvoorbeeld als wij een schilderij aan anderen geven, maar onder voorwaarden. Dit schilderij is voor u, de prijs ervan is zeer hoog, en daarom mag u het niet weggeven aan andere mensen en dit schilderij moet ook in de woonkamer van uw huis komen te hangen. Als wij werkelijk met oprechtheid geven, moeten wij het ook kunnen accepteren als het schilderij dat we weggeven op een andere plaats wordt gehangen of dat het zelfs aan anderen wordt gegeven.
 
Broeders en zusters, het geven kan ook verworden tot het aanbieden van steekpenningen. Als wij geven terwijl wij er druk op leggen, zodat de ontvanger iets voor ons terug moet doen, is onze gift feitelijk iets als steekpenningen geworden. Als wij een gift aan God geven, met als achterliggende gedachte dat God onze ziekte zal genezen, of onze verzoeken zal inwilligen, is het dan niet zo dat onze gift al is verworden tot een middel om God steekpenningen aan te bieden?
 
Onze perikoop leert, hoe wij als christenen moeten geven. Als wij aandacht geven aan vers 6, krijgen we de indruk dat wij veel moeten geven als wij ook veel van God willen ontvangen. In werkelijkheid is dit niet wat Paulus bedoelt. Want niemand kan tegen anderen zeggen, hoeveel zij moeten geven. Wat Paulus wilde is, dat de gemeente van Korinthe de vrijgevigheid zou hebben en zou willen geven om te zorgen voor ander mensen en ze te helpen, vooral degenen die dit zeer hard nodig hadden. Als wij met volledige vrijgevigheid willen geven, zal God, de bron van deze zegen, niet blijven zwijgen. Maar ook Hij zal vrijgevig zijn en ons zegenen, wij die graag geven. Eigenlijk is het zo, dat als wij beseffen dat alles dat we ook maar bezitten afkomstig is van God, en dat als wij geven aan God dit is omdat wij al eerder van God hebben ontvangen. Dat is een van de basisconcepten van het geven, die wij recht moeten zetten. Veel mensen denken dat een gift geven aan God zoiets is als het leggen van een vordering bij God. Hoe groter onze giften aan God zijn, hoe groter ook de schuld van God aan ons is. Dan, wanneer wij dit nodig hebben, wachten wij op God en hopen wij op rente die hoog zal zijn. Nou, dat betekent dat wij schuldeisers zijn geworden, als dat zo zou gaan!
 
Broeders en zusters, iedere keer dat wij onze gaven willen geven, laten wij ons eraan herinneren voor wie en omwille van wie wij deze gaven geven. Laten wij niet denken dat God rijker zal worden als wij een gift geven en dat God arm zal worden als wij dit niet geven. Dat zou heel fout zijn. Onze God is oneindig rijk. In Psalm 24:1 staat geschreven: “Van de HEER is de aarde en alles wat daar leeft, de wereld en wie haar bewonen.” Hoewel hij onze giften eigenlijk niet nodig heeft, verwacht God deze echter wel van ons. Zoals iemand die een cadeau of souvenir verwacht van zijn of haar geliefde. God is blij als wij, als zijn kinderen, graag giften geven. En onze giften zullen het hart van God meer verblijden, als dit op basis is van een sterke aandrang en een innerlijk verlangen om te geven. Daarom, zoals geschreven staat in vers 7: “Laat ieder zoveel geven als hij zelf besloten heeft, zonder tegenzin of dwang, want God heeft lief wie blijmoedig geeft.”
 
Broeders en zusters, feitelijk laten het gehele leven en de hele leer van Jezus het concept van het geven zien. Hij leefde om te geven: vergeving te schenken, erkenning te geven, hulp te geven, zodanig dat Hij zelfs zichzelf gaf. Hij gaf omdat Hij liefhad en bereid was om zich op te offeren. De daad van het geven is opoffering en liefde. Geven doen we niet om ons eigenbelang te dienen, zoals “het kwijtraken van iets dat we niet nodig hebben” of om de ontvanger aan ons te binden of iets terug te verwachten. Geven is een handeling die volledig gericht is op het belang van de ontvanger. Zo is het ook, dat als wij zo de kans krijgen om naar voren te gaan en onze eerstelingen te geven, laten wij onze gaven geven met volledige bereidwilligheid, niet omdat dit moet. Een gave die gebaseerd is op dankbaarheid en vreugde. Want God houdt van mensen die met een blij hart geven.
 
AMEN.