Schriftlezing: Jesaja 53: 1 - 12
 
Geliefde gemeente van de Heer,
 
Enige tijd geleden ontving ik een berichtje van een gemeentelid van GKJ Manahan, via Facebook, met het verzoek hem/haar te steunen met gebed opdat hij/zij veilig door het examen heen zou komen. Met andere woorden: zou slagen met goed resultaat. Een andere SMS was van een vrouw die geopereerd moest worden, ook zij vroeg om gebedsteun zodat de operatie goed zou verlopen en dat zij behouden zou blijven, m.a.w. dat zij zou herstellen van haar operatie. Wanneer iemand een verre reis gaat maken, wordt gebeden dat hij/ zij veilig op plaats van bestemming zal aankomen. Wanneer een vrouw moet bevallen, dan bidden familieleden ook dat alles veilig zal verlopen, dus dat moeder en kind gezond zullen zijn. Ja, in het algemeen kan gezegd worden dat ieder mens behouden wil blijven. In het leven zien wij vaak hoe mensen moeten vechten om hun behoud. Vanaf het streven jezelf veilig te stellen van het gevaar van ongelukken, het gezin te redden van een ondergang, je werk te behouden, je zaak te redden te midden van de concurrentiestrijd, je kind te redden van (een) slechte vrienden tot jezelf te redden tijdens een natuurramp.
 
Het valt ook op dat niet alleen goede mensen of mensen met goede bedoelingen veilig willen zijn. Ook mensen met slechte bedoelingen willen veilig zijn. Wat te doen om hun bedrog veilig te stellen, m.a.w. te zorgen dat het niet ontdekt wordt. Wat te doen om corruptie veilig te stellen, m.a.w. dat het niet ontdekt wordt door de Anticorruptie Commissie, enz. Maar ik ben ervan overtuigd dat u gemeente, dit niet zal doen!
 
Broeders en zusters, nadenkend over de menselijke drang naar zelfbehoud, word ik herinnerd aan een verhaal over een vlucht naar Papua. Op Papua worden de inter-insulaire vluchten meestal uitgevoerd met kleine vliegtuigen. Ik heb vroeger ooit van Biak naar Manokwari gevlogen. In dit verhaal zijn er vier personen, t.w. drie passagiers (een hoge ambtenaar, een oude predikant en een jonge student), en de piloot. De reis verliep aanvankelijk heel aangenaam. Vanuit het vliegtuig was het uitzicht prachtig, dichtbegroeide bossen en slingerende rivieren. Maar enkele ogenblikken later ontstond er een probleem in het toestel. De piloot deed natuurlijk zijn uiterste best het toestel weer onder controle te krijgen en alle passagiers te redden. Maar dat werd hoe langer hoe moeilijker, en uiteindelijk was de piloot met een bezwaard gemoed genoodzaakt het volgende om te roepen: "Het spijt me heren, het vliegtuig is defect, ik heb van alles geprobeerd het onder controle te krijgen, maar het schijnt een serieus defect te zijn. Wij moeten ons voorbereiden. In dit vliegtuig zijn parachutes, maar jammer genoeg slechts drie. Een ervan is voor mij, want ik heb nog kleine kinderen thuis". De piloot greep meteen een parachute, trok het aan, en sprong meteen om zichzelf te redden. De hoge ambtenaar greep een parachute en sprong er haastig uit. Dus bleven de oude predikant en de jonge student over. De predikant zei tegen de jonge man: "Zoon, pak die parachute zodat je gered kan worden. Ik ben al oud, heb veel van het leven gezien. Als ik toch moet sterven dan ben ik overtuigd dat ik naar de hemel zal gaan." Maar de jonge man antwoordde: "Rustig maar dominee, wij hebben nog twee parachutes". De predikant vroeg: "Hoe is dat mogelijk, de piloot en de ambtenaar hebben die toch al gepakt?" De jonge man antwoordde: "Mijnheer de ambtenaar heeft daarnet mijn rugzak gepakt dominee, en niet een parachute!"
 
Dit is slechts een verhaal broeders en zusters, maar van dit verhaal leren wij dat in deze wereld mensen van alles proberen om zichzelf te redden, het zelfs niet zelden voor dat men, om het eigen lijf te redden, de ander vergeet of aan zijn lot over laat. Het is soms ook zo dat in het kader van jezelf redden, mensen dingen doen zonder er goed over na te denken wat uiteindelijk tot hun ondergang leidt. Dit is vaak hoe de wereld zich beweegt omwille van zelfbehoud. Dit patroon staat haaks op het patroon van God die zich manifesteert in de Heer Jezus Christus.
 
In het kader van het redden van de mensheid offert God de andere partij niet op, Hij laat de andere partij niet in de steek geeft Zichzelf juist op voor het behoud van de mens. Dit wordt duidelijk verteld in het verhaal over de lijdende dienaar Gods, zoals uitgebeeld in Jesaja 53. De context van het boek van Jesaja vers 53 is dat de Israëlieten hoop krijgen dat zij zich kunnen losmaken uit hun lijden door de komst van de Messias. Maar deze Messias was heel anders dan zij zich hadden voorgesteld. Want de Messias werd uitgebeeld als een eenvoudig mens, als een dienaar. Deze dienaar 'miste iedere schoonheid', en men keek hem niet vol bewondering aan. 'Zijn aanblik kon niet bekoren'. 'Hij miste iedere schoonheid', en daarom werd hij verachte en door mensen gemeden. Hij was iemand vol verdriet en gewend aan pijn; men keek erg op hem neer. Mensen verborgen hun gelaat voor hem en ook voor ons was Hij van geen betekenis. Deze situatie schetst hoe laag deze dienaar was, hoe onaantrekkelijk. Niemand keek om, niemand groette hem, men wees hem juist af omdat men hem het niet waard vond om rekening mee te houden. Maar buiten alle verwachtingen om heeft deze eenvoudige dienaar die zelfs door velen werd veracht, ons gered. Hij heeft zichzelf gegeven om het lijden te dragen dat eigenlijk wij moesten doorstaan. Vers 4 zegt duidelijk: "Maar hij was het die onze ziekten droeg, die ons lijden op zich nam". Vers 5 bevestigt nogmaals wat deze dienaar had doorstaan: "Om onze zonden werd hij doorboord, om onze wandaden gebroken. Voor ons welzijn werd hij getuchtigd, zijn striemen brachten ons genezing." Met andere woorden, zijn wonden hebben ons genezen.
 
Toen ik probeerde de betekenis van het woord 'striemen' te achterhalen, kwam ik tot de ontdekking dat striemen verwondingen zijn veroorzaakt door een zweep. Meestal zijn die pijnlijk en schrijnend. Wat interessant is aan deze dienaar is dat hij, lijdend aan zijn verwondingen, juist geneest. Eenieder zal, wanneer hij ziek is of gewond, machteloos zijn. Meestal hebben mensen die ziek of gewond zijn de neiging om aan zichzelf te denken, zich op zichzelf te concentreren. "Ik heb nu nog een probleem! Moet ik me nu nog om anderen bekommeren", "Ik weet niet wat ik aan moet met mijn eigen pijn, moet ik dan nog aan anderen denken?". Deze uitspraken horen we vaak.
 
Behalve dat, broeders en zusters, hebben deze gewonde personen niet alleen de neiging om aan zichzelf te denken: gewond zijn maakt mensen ook sensitief. Op mijn vinger heb ik het litteken van een diepe wond. Ik herinner me nog hoe ik vroeger toen ik nog klein was, vaak ging logeren bij mijn oma in Prambanan, Klaten. Mijn oma was boerin. Tijdens een schoolvakantie, toen ik daar was, was mijn oma bezig met de rijstoogst. Velen waren daarmee bezig. Ik wou graag helpen, maar ik had geen ervaring met het scherpe instrument dat men voor het oogsten gebruikt, het lijkt op een mes, Javanen noemen het ´ani-ani'. Het resultaat was dat mijn vinger werd geraakt, het was een hele diepe wond. Natuurlijk begon ik te huilen, mijn oma was van slag. Toen mijn vinger nog niet was genezen, deed een klein tikje er tegen vreselijk pijn. Maar omdat die wond nu is geheeld, doet het geen pijn meer, ook al druk ik erop. Wat ik hiermee wil zeggen, broeders en zusters, is dat iemand die gewond is zowel fysiek als innerlijk meestal gevoelig of sensitief is, lichtgeraakt. Hij of zij ziet anderen fluisteren en denkt dat zij zitten te roddelen, hoewel dat helemaal niet waar is.
 
Daarnaast zal iemand die verwond is, die ziek is, bewust of onbewust de neiging hebben anderen te verwonden. Hij zal zijn ervaring van het verwond zijn op anderen overdragen. Omdat hij gekwetst is door een uitbrander van zijn chef, geeft hij zijn vrouw en kinderen thuis ervan langs, trapt hij tegen de deur omdat hij zijn chef niet durft te trappen! Zijn gekwetstheid en de pijn ervan uiten zich in het verwonden van anderen, misschien in woorden of in destructief gedrag. Wanneer iemand die gekwetst is de neiging heeft om snel boos te worden dan zijn woorden vaak ook scherp en pijnlijk. En het gedrag dat wordt vertoond is destructief, irritant of vervelend voor anderen. Dus als je bij iemand op bezoek komt die humeurig is, begrijp dan dat hij ziek is.
 
Broeders en zusters,
 
Deze algemeen tendens die ik hierboven heb genoemd, verschilt totaal van het gedrag van de dienaar die genoemd wordt in het boek van Jesaja. Het is juist zijn lijden dat ons geneest. Deze dienaar Gods draagt zijn wonden niet over op anderen, probeert niet anderen te verwonden, deze dienaar Gods transformeert juist, hervormt zijn lijden om anderen te genezen. En wie is deze dienaar Gods dan? Wij ervaren dat deze Dienaar Gods het wonder is dat zichtbaar wordt in de persoon Jezus Christus. Want verwijst het beeld dat in Jesaja 53 wordt geschetst niet naar de ervaringen van de Heer Jezus Christus. Hij heeft geleden om onze zonden te dragen. Voordat Hij gekruisigd werd, werd hij gegeseld met een zweep. Zijn lichaam zat onder de striemen vanwege die gesel. In die tijd kende men twee verschillende zwepen. Een zag eruit als een stok of takkenbos, deze werd gebruikt om Romeinen af te straffen. De tweede was een zweep met een houten handvat, met daaraan één, twee of zelfs drie strips van leer, of touw. De punt was een harde bol, of een kleine haak. Het is deze tweede soort die blijkbaar werd gebruikt om de Heer Jezus te geselen. U kunt zich voorstellen hoeveel striemen Hij op zijn lichaam had.
 
Maar het was meer dan dat, broeders en zusters, Jezus was ook innerlijk verwond omdat de discipelen hem in de steek hadden gelaten. De discipelen, waar Hij van verwachtte dat ze Hem zouden steunen in gebed, bijstaan in moeilijke momenten, hadden zich uit zelfbehoud juist verstopt. Het gevoel van eenzaamheid dat Heer Jezus ervoer bereikte zijn hoogtepunt toen Hij riep: "Eli, Eli, lama sabakhtani?" hetgeen betekent: "Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij mij verlaten?" Deze kreet geeft aan hoe verdrietig het is wanneer een mens alleen wordt gelaten. Maar wat heel bewonderenswaardig is dat de Heer Jezus de verwondingen die hij heeft ondergaan gebruikt om anderen die gewond zijn te genezen. Door Zijn striemen worden wij genezen.
 
Geliefde broeders en zusters in de Heer,
 
Ik ben ervan overtuigd dat wij allen die hier zijn samengekomen, ooit ziek of gewond zijn geweest, lichamelijk ziek door allerlei kwalen die aan ons lichaam knagen, of geestelijk verwondt wat wij hebben ervaren in het leven, of misschien door onze levenspartner, familie of collega's, buren of anderen. De wond kan veroorzaakt zijn omdat men ons heeft verlaten, genegeerd, vernederd, afgewezen of verraden. Staan wij stil bij de Heer Jezus die werd verwond en de Heer Jezus die geneest, hoop geeft en ons bijstaat op momenten dat wij ziek en gewond zijn, en ons zelfs heelt, want in Hem vinden wij genezing en heil.
 
Het Woord overdenken maakt ons er ook van bewust dat in deze wereld vele mensen ziek en verwond zijn. Zowel lichamelijk ziek als geestelijk verwond. Zoals de Heer Jezus met zijn wonden ons heeft genezen en zelfs gered van de macht van de dood, zo zijn wij geroepen om een helende gemeenschap te zijn. Dit kunnen wij doen wanneer wij in ons leven, zowel het persoonlijke als kerkelijke leven, regelmatig tijd maken en ons hart open stellen om voor hen te bidden, onze naasten die een zware last dragen bij te staan, hen aanspreken in hun eenzaamheid, en zij die uitgesloten worden, omarmen. Op deze manier worden wij in staat gesteld om in deze weken voor Pasen de het zaligmakende werk zoals de Heer Jezus dat heeft geopenbaard, te ervaren.
 
Amen.